نقاشی انتزاعی:

دو طرز بیان در هنر نقاشی موجود است: نقاشی تصویری و نقاشی انتزاعی.

ـ نقاشی تصویری :

این نقاشی شامل سبکهای متنوعی است. هنرمند با توجه به اشکال موجود مثل انسان ، حیوان ، درخت و میوه ترکیباتی می آفریند و با سلیقه ای که در رنگ آمیزی و ترکیب اشیاء به کار می برد اثری می آفریند که نمایشگر شکلهای شناخته شده است. نقاشانی که طبیعت را مدل قرار داده اند ( در هر زمان و مکتبی ) با وجود وفاداری به شکلهای طبیعی هرگز آنچه را که می بینند عیناً نقاشی نمی کنند بلکه طبیعت را از دیدگاه مخصوص به خود نشان می دهند و اثری به وجود می آورند که با وجود شباهت به طبیعت با آن متفاوت است. به عبارت دیگر نقاشی برداشت تصویری هنرمند از محیط اطراف خود می باشد و این تفاوت عمل هنرمند نقاش است با دوربین عکاسی که عیناً واقعیات را ثبت می کند.

عده ای از هنرمندان ماهر پس از یک سلسله تجربیات طولانی در زمینه نقاشی تصویری و ساده نمودن شکلهای طبیعت به این نتیجه رسیدند که بدون اشاره به طبیعت یعنی فقط از ترکیب فرم و رنگ هم می توان احساسات شاعرانه و ادراک هنری را بیان نمود. آثاری که به این شیوه آفریده شدند راه تازه ای را در بیان احساس از طریق نقاشی باز نموده و به دلیل آنکه کاملاٌ فرآورده فکر و اندیشه انسان می باشند و همانطور که می دانید، اندیشه یک عنصر مجرد است، این شیوه نقاشی را مجرد یا انتزاعی نام نهادند .

به بیان ساده تر نقاش هنرمند جهان را می نگرد و با نیروی عقل و احساس و چشمانی کنجکاو ماهیت آن را مورد بررسی قرار می دهد و نتیجه برداشت خود را در قالب تصاویر رنگین و یا رنگهایی در قالب فرمهایی بدون شکل تجسم می بخشد.
منظور از آموزش نقاشی کسب مهارت در تجسم اشکال یا کپی کردن آثار دیگران نیست، بلکه هدف بیدار نمودن ذوق و سلیقه ذاتی و ایجاد نیروی آفرینندگی و ابداع در هنرجو است.

طراحی با مداد

طراحی خطوط محیطی

در طراحی با استفاده از خط می توان محیط و شکل اشیاء را نشان داد. یکی از شیوه های خاص برای نشان دادن شکل و محیط اشیاء، طراحی محیطی است و آن روشی است که در آن به تصویر شیء، کیفیت سه بعدی داده می شود. یعنی علاوه بر پهنا و درازا، عمق آن را نیز بیان می کند. برای این منظور باید نزدیک اشیایی که می خواهید از آنها طراحی کنید قرار بگیرید. نوک مداد را بر روی کاغذ بگذارید و بدون نگاه به کاغذ، چشم خود را به یک نقطه از کناره شیء متمرکز کنید و تصور کنید که نوک مداد شما بر روی کناره شیء قرار دارد. مداد را در مسیر گردش کناره شیء بر روی کاغذ حرکت دهید و هنگامی که به انتهای خط کناری شیء در یک جهت رسیدید مداد را بردارید و به کاغذ نگاه کنید و از نقطه دیگر شیء شروع به کشیدن کنید. این عمل را ادامه دهید تا تمام جداره ها و خطوط اصلی جسم رسم شود به طوری که کیفیت سه بعدی جسم در تصویر کاملاً محسوس باشد.در مورد شیء که سایه داشته باشد هم فرقی ندارد، زیرا مداد شما از روی کناره سایه ها عبور نمی کند بلکه کناره واقعی شکل را دنبال می کند.

هماهنگ کردن چشم و مداد در طراحی محیطی اهمیت فراوانی دارد.

سرعت خط در طراحی محیطی نسبتاً ثابت ولی در شیوه های دیگر متغییر است.

تناسب و اندازه گیری در طراحی

اندازه گیری کمک بزرگی است برای پیدا کردن نسبت های صحیح در طراحی. برای شروع به این کار روی صندلی بنشینید و به پشتی آن تکیه بدهید و کف پاهایتان را روی زمین بچسبانید. عمل سنجش، همواره به صورت نسبی انجام می شود یعنی اندازه خطی نسبت به اندلزه خط دیگر و فاصله ای نسبت به فاصله دیگر سنجیده می شود.مثلاً گفته می شود که نسبت اضلاع طولی دو برابر یا سه برابر بزرگتر از اضلاع عرضی است. برای اندازه گیری خطوط و نسبت میان آنها از مداد طراحی می توان استفاده کرد، دست خود را در حالی که مداد را عمودی گرفته اید به صورت کاملا کشیده و بدون اینکه بدنتان حرکت کند در مقابل چشمان خود طوری نگه دارید که نوک آن رو به بالا باشد. مداد را طوری در دست بگیرید که شست شما به راحتی بر روی آن به بالا و پایین حرکت کند. دقت داشته باشید که در تمام مراحل اندازه گیری از یک دست برای اندازه گیری استفاده کنید و دستتان کاملا کشیده باشد چون کوچکترین تغییر طول دست، اندازه رل به مقدار زیادی تغییر می دهد .یک چشم خود را ببندید و مداد را مقابل بخشی از مدل که می خواهید اندازه آن را تعیین کنید قرار دهید. شست خود را بر روی مداد آنقدر بالا و پایین بلغزانید تا زاویه دید شما نشان دهد که فاصله مداد تا نوک شست شما منطبق با ارتفاع بخش مورد نظر است.

حالا بدون حرکت شست دو علامت روی کاغذ بگذارید .

این اندازه تعیین شده به کمک مداد را، به عنوان یک واحد سنجش برای خود قرار دهید و دیگر قسمتهای مدل را( چه افقی و چه عمودی ) با این واحد بسنجید و سعی نکنید که اندازه های مداد را با مقیاس 1/1 بر روی کاغذ پیاده کنید.

به خاطر داشته باشید که اندازه گیری شما، ربطی به محاسبه دقیق ابعاد واقعی ندارد و تنها برای آن است که توجه شما را به روابط فرمها جلب کند و دید شما را به مقایسه تناسبات، "مثل ارتفاع اشیاء نسبت به هم و نسبت به عرض یکدیگر و همچنین نسبت فضای اشغال شده به وسیله اشیاء به فضای خالی بین آنها" برانگیزد.

گاهی ممکن است بخواهید مدل خود را بزرگ و یا کوچک تر ترسیم کنید. برای بزرگ کردن طراحی می توان صندلی خود را به مدل نزدیک و برای کوچک تر بودن آن صندلی را از آن دور کنید.

این شیوه اندازه گیری را می توان در طراحی از روی عکس و یا طبیعت بیجان نیز به کار برد. مداد خود را برای اندازه گیری روی عکس بخوابانید و کاغ خود را با همان شیوه ای که در بالا شرح داده شد علامت گذاری کنید. اگر عکس شما کوچک است، اندازه ای را که گرفته اید دو برابر کنید.

طراحی با مداد

مداد یکی از وسایل طراحی و دارای امکانات خاصی است. اگر مداد بر روی کاغذ کشیده شود، خطی ایجاد می کند که کمرنگی و پر رنگی آن به میزان فشار وارد بر مداد بستگی دارد. البته فشاربیش از حد به کاغذ آسیب می رساند. جنس مداد نیز نقش موثری در ایجاد خط دارد به طوری که اگر مداد سخت و نوک آن نیزباشد، اثری بسیار نازک و کمرنگ و اگر مداد نرم باشد اثری پر رنگ خواهد داشت.

در طراحی بیشتر از مدادهای نرم استفاده می شود. زیرا اولاً مداد نرم خاکستریهای بیشتری نسبت به مداد سخت به وجود می آورد به عتارت دیگر درجات بیشتری از تیرگی و روشنایی (از سیاه تا سفید ) را در اختیار ما می گذارد، ثانیاً مداد نرم راحتتربر روی کاغذ حرکت می کند.

در حالت کلی طراحی با مداد به سه روش صورت می گیرد:

الف) با نوک مداد

ب) با پهنای مداد یا مداد به حالت خوابیده

ج) ترکیبی از نوک و پهنای مغز مداد

طراحی با نوک مداد

در این روش مداد با زاویه 45 تا 90 درجه نسبت به کاغذ نگاه داشته می شود.طرحهای خطی و طرحهای هاشوری را که سطوح خاکستری ایجاد می کنند، با استفاده از نوک مداد به وجود می آورند. مدادهای مناسب برای این نوع طراحی، مدادهای نرم است.

طراحی با پهنای مداد

در این روش مداد در کف دست راست و بین دو انگشت شست و سبابه نگاه داشته می شود. در این نوع طراحی می توان با فشار بر روی پهنای مداد سایه های تیره و با نرم نگاه داشتن آن سایه های کمرنگ بر روی کاغذ ایجاد کرد.

مدادهای مناسب برای این روش، مدادهای نرماست و بهتر است که نوک آنها تیز باشد زیرا نوک بلند امکات ترسیم خطوط پهن را به شما می دهد. که برای این کار باید مدا را روی کاغذ بخوابانید.

طراحی با ترکیبی از نوک و پهنای مغز مداد

در این روش مناطق گسترده تر طرح را با پهنای مغز مداد و جزئیات ظریفتر را، با نوک مداد طراحی می کنند.

پیش از آغاز به طراحی با مداد کافیست که امکانات انواع مدادها را آزمایش و تجربه کنید تا خاصیت و عملکرد یکایک آنها را بشناسید و به نحو احسن از آنها در طراحی استفاده کنید.

آبرنگ

 وسيله ديگري كه براي نقاشي با آبرنگ لازم داريد عبارتند از: يك تخته شاسي به رنگ سفيد. (از يك صفحه شيشه اي كه پشت آن كاغذ سفيد چسبانده شده مي توانيد استفاده كنيد.) سفيدي شيشه يا تخته شاسي سبب مي شود كه رنگ هايي را كه با هم مي آميزيد ببينيد و ميزان غلظت آن را تشخيص دهيد. يك قطعه اسفنج (ابر) كه با آن بتوانيد كاغذ را مرطوب بنماييد، پارچه تميزي براي پاك كردن و خشك نمودن قلم ها و همچنين دو ظرف كوچك براي آب، يكي براي شستن قلم مو و ديگري برا ي آماده نمودن و در هم آميختن رنگها. پيش از شروع نقاشي با آبرنگ كاغذ را نمناك كنيد (با اسفنج مرطوب ) سپس كاغذ را بر روي ميز يا تخته زير دستي با چسب بچسبانيد. در اين حالت سطح كاغذ چين خوردگي دارد ولي پس از چند دقيقه كه نم كاغذ برچيده شد سطح آن نيز صاف مي گردد. كاغذ را دوباره مرطوب نماييد و اندكي صبر كنيد تا نم آن كم شود، در حيني كه سطح كاغذ در حال خشك شدن است با مداد نرم، پاره اي از قسمت هاي شكلي را كه در نظر داريد مجسم سازيد روي كاغذ نمناك طرح كنيد. پس از پايان طرح كاغذ را به كنار بگذاريد تا رطوبت در آن رسوخ نمايد، در اين فرصت رنگها را آماده كنيد.

قلم مو را با مقداري آب و با رنگ آغشته سازيد و رنگ را كاملاً روي تخته شاسي بماليد تا كاملاً حل شود. دفترچه آبرنگ يا تخته اي را كه كاغذ آبرنگ بر روي آن چسبيده روي سطح صاف قرار داده و به نقاشي بپردازيد. قلم مو بايد هميشه پر از آب و رنگ باشد، خواه شكل ظريفي را نقش كنيد و يا اينكه سطح بزرگي را رنگين سازيد. دليلش اين است كه در اين روش، عمل نقاشي بايد با سرعت و جرأت انجام گيرد و چنانچه قلم مو خشك باشد اين عمل امكان پذير نخواهد بود. در نقاشي با آبرنگ براي اينكه رنگها در همديگر نروند، بين ضربات قلم فاصله كوتاهي در نظر بگيريد تا كاغذ بتواند رنگ اول را در خود فرو ببرد و براي پذيرش رنگ بعدي آماده شود

. اگر بخواهيد رنگ ها كاملاً شفاف و درخشنده با شند بايد صبر كنيد تا لايه رنگي كه روي كاغذ كشيده ايد كاملاً خشك شود و سپس لايه ديگر را روي آن بكشيد. چون جنسيت مادي آبرنگ شفاف است، بنابراين هر لايه اي كه روي لايه ديگر مي نهيد رنگ لايه زيرين را نيز نشان مي دهد و در محل برخورد دو لايه، رنگ تيره تر خواهد شد. مثلاً اگر سطحي را به ر  نگ سبز درآوريد و پس از خشك شدن لايه قرمز روي آن بكشيد در نقاطي كه سبز و قرمز روي هم قرار گرفته باشد رنگ قهوه اي پديد خواهد آمد. ولي نبايد بيش از دو يا سه رنگ را با هم مخلوط نمود چون در اين صورت رنگ كدر خواهد شد. هرگز رنگ سفيد به كار نبريد. سفيد، رنگها را مات مي كند و از درخشندگي رنگ مي كاهد و خصلت نقاشي با آبرنگ يعني (شفافيت) را از بين مي برد.

آبرنگ را نبايد غليظ به كار ببريد چون رنگ غليظ نمي گذارد ساير رنگها از زير آن ديده شوند و نقاشي آبرنگ به نقاشي با گواش شبيه خواهد شد. قلم مو را بعد از هر رنگ در آب تميز بشوييد و با پارچه خشك كنيد و سپس به رنگ ديگر آغشته نماييد. براي از بين بردن لكه رنگي كه به نظرتان جالب نيست، اسفنج را در آب خيس كنيد و آهسته روي لكه مزبور بكشيد. لكه را با دقت به وسيله اسفنج برداريد. صبر كنيد تا كاغذ خشك شود. پس از آنكه كاغذ كاملاً خشك شد رنگ مورد نظر را به شكل لايه نازك روي آن قرار دهيد. براي اينكه در نقاشي با آبرنگ موفقيت كامل به دست آوريد تمرين را از موضوع هاي كوچك و بسيار ساده آغاز نماييد. دو عدد ميوه، چند فنجان، يك شاخه گل و ... ابتداي اين كار دقيقاً به اين اشيا نگاه كنيد. رنگهاي آنها را تشخيص دهيد، مرز تاريكي و روشني رنگ ها را معين كنيد وبه ساختن آنها بپردازيد