تدريس رنگهاي سرد و گرم
مقدمه: درگذشته درباره ی خلاقیت این تصور وجود داشت كه
خلاقیت امری ذاتی است و نمی توان آن را آموزش داد و خلاقیت ویژه خلق آثار
بزرگ هنری است. ولی بنابر نظر «گوردون» جریان خلاقیت را می توان شرح داد
خلاقیت فعالیت پوشیده و اسرارآمیز نیست. وی چنین اظهار می دارد كه خلاقیت
را در فعالیت های روزانه می توان دید و می توان فعالیت های روزانه را
خلاقانه كرد.
دیدگاه های حاضر نیز این امیدواری را به وجود آورده است
كه می توان خلاقیت را یاد گرفت و یاد داد.یکی از الگوهای فعال در فرایند
یادد هی –یادگیری الگوی بدیعه پردازی است که از خانواده ی اطلاعات پردازی
می باشد.. این الگو قوه ی خلاقیت دانش آموزان را افزایش می دهد ،زیرا
راهبرد های آن،ذهن آنان را به تفکر در زمینه ا بعاد گوناگون موضوع ترغیب می
کندودر هر موقعیتی ،به تولید ایده های جدید ودرک نحوه ی ارتباط بین مفاهیم
می پردازند. در این الگو ،برای دریافت مفاهیم جدید وکاربرد آنها ،مشابه
سازی می گرددوفعالیتهااز طریق قیاس های گوناگون دنبال می شود.در جریان
اجرای این الگو ،نقش معلم هدایت دانش آموزان برای انجام دادن قیاسهای
مستقیم وشخصی است. البته ا مکان دارد در ابتدای فعالیت
،دانش آموزان با مشکل روبه رو شوند.که در این صورت بهتراست که معلم نمونه ای بیان کندوبه راهنمایی دانش آموزان بپردازد.یکی از مهمترین دستاوردهای الگوی بدیعه پردازی ،تقویت مهارت حل مسئله در فراگیرندگان است
هدف: هدف اساسی نوآفرینی یا بدیعه پردازی شكستن سد قواعد مرسوم و ایجاد راه های جدید برای حل مسائل می باشد. این روش به منظور كمك به افراد برای شكستن زمینه های ذهنی قبلی و پیداكردن راهی مناسب برای اندیشیدن به طرز جدید به موضوع می باشد.
مراحل اجرای الگو:1- توصیف شرایط موجود – در این مرحله، معلم از دانش آموزان می خواهد كه به توصیف و تشریح شرایط حاضر یا موجود بپردازند. در مرحله ی نخست، دانش آموزان آنچه را از شرایط می فهمند، توصیف می كنند.
2- قیاس مستقیم- در این نوع قیاس موارد ناآشنا را آشنا می كنیم.
مثال: معلم: به نظر شما رنگ سرد شبیه به چه چیزی است؟
دانش آموزان قیاس های مستقیم را مطرح می كنند و آنها بر روی تخته سیاه نوشته می شوند.
قیاس های مستقیم احتمالی عبارتند از:
-رنگ سرد شبیه یك یخ است.
- رنگ سرد شبیه زمستان است.
- رنگ گرم شبیه شعله های آتش است.
پس از آن كه فهرستی از قیاس های مستقیم آماده شد انتخابی از بهترین قیاس مستقیم صورت می گیرد.
3- قیاس شخصی-
در مرحله ی قیاس شخصی، فراگیرندگان بین خود و مفهوم انتخاب شده، هم سویی و
هم دلی ایجاد می كنند، خود را در درون قیاس و آن را در قالب خود شرح می
دهند و احساسات و تمایلات و انگیزه های خود را بیان می دارند. برای بیان
قیاس شخصی، احساس نزدیكی و یكی شدن با مفهوم، بسیار ارزشمند است و در
خلاقیت شخصی، اثر زیادی دارد.
معلم: فصل تابستان است شما دوست دارید چه رنگ مانتو یا لباسی بپوشید
برخی قیاس های شخصی ارائه شده از سوی دانش آموزان عبارتند از:
- لباس سفید می پوشم چون احساس خنکی می کنم .
- مانتو آبی می پوشم چون احساس می کنم کنار دریا هستم
- لباس سبز می پوشم چون احساس خنکی فصل بهار رابه من می دهد.
4- قیاس تعارض-
در این مرحله معلم از دانش آموزان می خواهد بر اساس توصیف های ارائه شده
در قیاس شخصی مفاهیم متضاد ارائه نمایند و سپس از میان این قیاس ها بهترین
را انتخاب كنند.
معلم: دو عبارت كه با هم در تضاد هستند و شما آنها را
به كار برده اید انتخاب كنید. دانش آموزان : سرد و گرم- ارمش و خشونت
–خواب وبیداری
5- قیاس مجدد مستقیم و شخصی- در این مرحله تعارضات مجددا˝ از طریق قیاس مستقیم و شخصی ادامه می یابد.
معلم: خود را به جای شعله های آتش قرار دهید چه تاثیری در محیط اطرافتان می گذارید اگر دریا بودید چطور؟
6-قیاس بررسی مجدد وظیفه اولیه(کشف)-شاگردان دوباره عنوان اولیه رابااصطلاحاتخودکشف می کنند .